Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, hanehalkının enflasyon beklentilerini daha kapsamlı ölçmek için yeni anket sistemini devreye aldı. İlk sonuçlar beklentilerde dikkat çeken değişimleri ortaya koydu.

Yeni anket dönemi başladı

TCMB, 2026 Ocak ayı verileriyle birlikte hanehalkı beklentilerini ölçmek için Hanehalkı Beklenti Anketi’ni (HBA) kullanmaya başladı.

Yeni anket, Türkiye’de hanehalkının enflasyon ve enflasyonla bağlantılı ekonomik göstergelere ilişkin beklentilerini daha ayrıntılı şekilde analiz etmek amacıyla TÜİK iş birliğiyle hazırlandı. HBA, daha önce kullanılan Tüketici Eğilim Anketi’nden (TEA) farklı olarak Türkiye’ye özgü sorulara daha fazla yer veriyor.

Enflasyon soruları sadeleştirildi

Yeni sistemde enflasyon beklentilerinin daha sağlıklı ölçülmesi için soru dili sadeleştirildi. Katılımcılara doğrudan “enflasyon oranı” üzerinden sorular yöneltiliyor.

Konut fiyatları, dolar kuru ve yatırım tercihleri de ölçülüyor. Böylece hanehalkının yalnızca enflasyon beklentisi değil, bu beklentilerle bağlantılı ekonomik davranışları da izlenebiliyor.

Ankette ayrıca katılımcılara geleceğe ilişkin tahminlerini oluşturmadan önce mevcut ekonomik verilere dair bilgi veriliyor. “Bilgi tedavisi” olarak adlandırılan bu yöntemde, önceki ayın yıllık enflasyon oranı katılımcıyla paylaşılıyor ve ardından geleceğe yönelik tahmin isteniyor.

Katılımcılar üç ay takip ediliyor

HBA’nın önemli özelliklerinden biri de üç aylık rotasyonlu panel yapısı. Her ay katılımcıların yaklaşık üçte biri değiştirilirken yeni katılımcılar ankete dahil ediliyor. Bu yöntem sayesinde hem yeni görüşlerin alınması hem de bazı katılımcıların birkaç dönem boyunca takip edilerek beklentilerindeki değişimin incelenmesi mümkün oluyor.

Enflasyon beklentisi daha düşük ölçüldü

HBA’nın ilk sonuçlarına göre hanehalkının 12 ay sonrası enflasyon beklentisi, eski anket yöntemi TEA’ya kıyasla daha düşük ölçüldü. Ocak ayında yeni yöntemle ölçülen beklenti TEA’ya göre 3,3 puan daha düşük olurken, şubat ayında fark 2,3 puan olarak gerçekleşti.

Şubat ayında katılımcılar gelecek 12 ayda tüketici enflasyonunun yüzde 48,8 seviyesinde gerçekleşmesini bekledi.

Konut ve dolar beklentisi dikkat çekti

Hanehalkının aynı dönem için konut fiyatlarındaki artış beklentisi yüzde 35,4 oldu. ABD doları kurunda beklenen artış ise yüzde 19 seviyesinde kaldı.

Döviz kuru beklentisinin enflasyon beklentisinin altında kalması, Türk lirasında reel değerlenme beklentisine işaret ediyor.

Konut fiyatlarındaki artış beklentisinin enflasyonun altında kalması ise hanehalkının konut fiyatlarının reel olarak gerilemesini beklediğini gösteriyor.

Altın ilk sırada yer aldı

Yeni ankette hanehalkının yatırım tercihleri de ölçülmeye başlandı. Katılımcılara ellerinde yatırım yapabilecekleri nakit bulunması halinde hangi yatırım aracını öncelikli olarak tercih edecekleri soruldu. Şubat ayı sonuçlarında katılımcıların yüzde 55,5’i altını ilk sıraya koydu. Gayrimenkulü tercih edenlerin oranı ise yüzde 30 oldu. Döviz ve diğer finansal araçlara yönelik tercihlerin oldukça sınırlı kaldığı görüldü.

Beklentiler demografik olarak da inceleniyor

HBA ile birlikte enflasyon beklentileri cinsiyet, yaş, gelir ve eğitim düzeyi gibi demografik özelliklere göre de yayımlanıyor. Şubat ayı verilerinde farklı grupların gelecek 12 aya ilişkin enflasyon beklentileri arasında büyük farklar görülmedi. Beklentilerin genel olarak dar bir aralıkta toplandığı belirlendi.

Yeni sistemin amacı ne?

TCMB’ye göre HBA, hanehalkının beklentilerini Türkiye’ye özgü bir yaklaşımla ve enflasyonu merkeze alan daha kapsamlı bir çerçevede ölçmeyi sağlayacak. Yeni verilerin Sektörel Enflasyon Beklentileri kapsamında kullanılmasıyla birlikte, hanehalkının beklentilerindeki değişimin daha ayrıntılı biçimde takip edilmesi amaçlanıyor. TCMB, dezenflasyon sürecinin ve sıkı para politikasının devamıyla birlikte hanehalkının enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin sürmesini ve beklentiler ile gerçekleşen enflasyon arasındaki farkın zaman içinde azalmasını bekliyor.