Avrupa’nın en büyük beş otomobil pazarında yılın ilk yarısında satışlar arttı. Elektrikli otomobiller büyümeye önemli katkı sağlarken teşviklerin etkisi tartışılıyor.

Beş büyük pazarda büyüme

Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve Birleşik Krallık, 2026’nın ilk yarısını geçen yılın aynı dönemine göre daha yüksek yeni otomobil tescilleriyle tamamladı.

Bu büyümede bataryalı elektrikli otomobillerin (BEV) performansı önemli rol oynadı. Ancak ülkelerin teşvik politikaları birbirinden farklı olduğu için elektrikli otomobillerdeki artışın ne kadarının gerçek tüketici talebinden, ne kadarının desteklerden kaynaklandığı tartışma konusudur.

Fransa’da elektrikli otomobil sıçraması

Fransa’nın yeni otomobil pazarı yılın ilk yarısında yüzde 1,8 büyüdü. Haziranda 188.787 yeni otomobil tescil edilirken, yıllık artış yüzde 11,4 oldu. Haziran ayında BEV tescilleri yüzde 91,7 artarak 55.851 adede ulaştı. Yılın ilk altı ayında ise elektrikli otomobil tescilleri yüzde 62,5 yükselerek 241.565 adede çıktı. BEV’ler pazarın yüzde 28,2’sini oluşturdu ve hibritlerin ardından en çok tercih edilen güç aktarma sistemi oldu.

Fransa’da teşvik etkisi

Fransa, elektrikli otomobil satışlarını desteklemek amacıyla sosyal kiralama programını temmuz ayında yeniden uygulamaya aldı. Program, uygun hanelere elektrikli otomobillere sübvansiyonlu erişim sağlıyor. Destek, opsiyonlar hariç satın alma bedelinin yüzde 29’una kadar çıkıyor ve 6.500 avroyla sınırlı. Araç Avrupa’da üretiliyor ve belirli üretim kriterlerini karşılıyorsa destek 9.000 avroya kadar yükseliyor. Avrupa’da üretilen motora sahip araçlar için ayrıca 500 avro destek veriliyor. Program kapsamında yaklaşık 50.000 aracın desteklenmesi hedefleniyor. Buna ek olarak, araçlarını iş için yoğun şekilde kullanan çalışanlar için de 50.000 araçlık ayrı bir destek programı açıklandı.

Çinli markaların payı artıyor

Fransa’da Çinli otomobil markalarına yönelik ilgi de artıyor. 2024’ten bu yana ülkede faaliyet gösteren Çinli üretici sayısı 14’e yükseldi. Çinli markalar haziran ayında 13.691 araç tesciliyle pazarın yaklaşık yüzde 7’sini oluşturdu. Özellikle kompakt SUV segmentinde rekabetin artmasında yeni BEV ve plug-in hibrit modeller etkili oldu. Çin’de üretilen BEV ve PHEV modellerinin büyük bölümü Fransa’daki satın alma teşviklerinden yararlanamıyor. Ancak kriterler markanın milliyetinden çok üretim yeri ve karbon ayak izine dayandığı için Avrupa’da üretilen Çin markalı modeller desteklerden faydalanabiliyor.

Almanya’da elektrikli büyüme

Almanya’nın yeni otomobil pazarı yılın ilk yarısında yüzde 5,8 büyüyerek 1 milyon 484 bin 322 adede ulaştı. Haziranda tesciller yüzde 15,7 artışla 296.364 oldu. Elektrikli otomobillere yönelik talep de hızlandı. Almanya’da mayısta yeni elektrikli araç teşvik programına başvurular açılırken, haziran ayında 84.057 BEV tescil edildi. Bu, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 78,2’lik artış anlamına geliyor. Yılın ilk altı ayında Almanya’da 368.006 yeni BEV trafiğe çıktı. Elektrikli otomobil tescilleri yıllık bazda yüzde 48 artarken, BEV’lerin pazar payı yüzde 24,8’e ulaştı.

Almanya’da 3 milyar avroluk teşvik

Almanya, mayıs ayında elektrikli araçları kapsayan ulusal satın alma destek programını başlattı. Toplam 3 milyar avroluk bütçeye sahip programın 2029’a kadar sürmesi planlanıyor. Teşvikler yılın başından itibaren gerçekleştirilen tesciller için geriye dönük olarak da uygulanıyor. Araçların satış noktasında değil teslimat sırasında tescil edilmesi, BEV rakamlarındaki hızlı yükselişte etkili olmuş olabilir.

Ayrıca 31 Aralık 2030’a kadar tescil edilen tüm BEV ve yakıt hücreli araçlar, yıllık motorlu taşıt vergisinden 10 yıl boyunca muaf tutulacak.

İtalya’da elektrikliler yükseliyor

İtalya’nın yeni otomobil pazarı yılın ilk yarısındaki her ay büyüme kaydetti. Haziranda tesciller yüzde 10,6 artarak 146.351 adede ulaşırken, ilk altı aydaki toplam satış 936.045 oldu ve pazar yüzde 9,5 büyüdü. BEV’lerin payı diğer büyük pazarlara kıyasla daha düşük olsa da elektrikli otomobiller hızla yükseliyor. Haziranda BEV tescilleri yüzde 86,6 artarak 14.869 adede çıktı ve pazar payı yüzde 10,2 oldu. PHEV’lerde de güçlü bir artış görüldü. Plug-in hibritlerin tescilleri yüzde 61,2 yükselerek 15.627 adede ulaştı ve pazar payı yüzde 10,7 oldu. İlk altı ayda BEV tescilleri yüzde 77,7 artarak 79.434 adede, PHEV tescilleri ise yüzde 84,3 yükselerek 84.527 adede çıktı.

İtalya’da teşvik yok, şarj ihtiyacı var

İtalya’da haziran 2026 itibarıyla elektrikli otomobil satın alımına yönelik bir teşvik bulunmuyor. Geçen yıl uygulanan programın bütçesi yalnızca bir günde tükenmişti. Bu nedenle mevcut pazar dinamiklerinin BEV'ler açısından daha nötr bir tablo sunduğu değerlendiriliyor. Bununla birlikte bazı bölgelerde elektrikli araç sahiplerine vergi avantajları sağlanıyor. Örneğin yıllık taşıt vergisinden beş yıla kadar muafiyet uygulanabiliyor.

ANFIA Başkanı Roberto Vavassori, elektrikli araçlardaki büyümenin kalıcı hale gelmesi için özel ve ortak kullanım alanlarındaki şarj altyapısının geliştirilmesini istedi.

İspanya’da teşvik belirsizliği

İspanya’nın yeni otomobil pazarı ilk altı ayda yüzde 6,2 büyüdü. Haziranda 128.426 araç tescil edilirken yıllık artış yüzde 7,8 oldu. BEV tescilleri haziranda yüzde 26,5 artarak 14.224 adede ulaştı ve yüzde 11,1 pazar payı elde etti. PHEV'ler ise 15.567 adetle yüzde 12,1 pay aldı. İlk yarıda BEV satışları yüzde 36,7 artarak 63.201 adede çıktı ve pazar payı yüzde 9,8 oldu. PHEV tescilleri ise yüzde 38,9 yükselerek 77.941 adede ulaştı ve yüzde 12'lik pay elde etti. İspanya’da elektrikli araç teşvikleri konusunda ise belirsizlik sürüyor. BEV satışlarını destekleyen MOVES III programı 2025’te sona erdi. Yerine açıklanan Auto+ Planı için ise resmi başvuru çağrısı henüz yayımlanmadı. ANFAC Genel Müdürü José López-Tafall, elektrikli otomobillere yönelik talebin arttığını ancak tüketicilerin satın alma kararlarını verebilmesi için istikrarlı bir teşvik sistemine ihtiyaç olduğunu belirtti.

Birleşik Krallık’ta hedef baskısı

Birleşik Krallık’ta haziranda yeni otomobil tescilleri yüzde 11,4 artarak 213.166 adede yükseldi. BEV’ler 63.950 adetle ülkenin ikinci en çok tercih edilen güç aktarma sistemi oldu. Elektrikli otomobil tescilleri yıllık bazda yüzde 35 artarken pazar payı yüzde 30’a ulaştı. Ocak-haziran döneminde 284.579 yeni BEV teslim edildi. Böylece elektrikli otomobillerin pazar payı yüzde 25’e, tescil artışı ise yüzde 26,6’ya çıktı.

ZEV hedefi karşılanamıyor

Birleşik Krallık’ta üreticilerin 2026’daki yeni otomobil satışlarının yüzde 33’ünün BEV veya yakıt hücreli araçlardan oluşması gerekiyor. Yakıt hücreli araçların henüz kitlesel pazara ulaşmaması nedeniyle yük büyük ölçüde BEV’lerin üzerindedir. Elektrikli otomobillere yönelik teşvikler Temmuz 2025’ten bu yana uygulanıyor. Çevresel kriterlere göre iki farklı destek seviyesi bulunuyor. 15 model en yüksek, 47 model ise daha düşük destek oranından yararlanabiliyor. Buna rağmen 2025’te ZEV düzenlemesinin yüzde 28’lik pazar payı şartı karşılanamadı.

Teşvikler sonuçları şişiriyor mu?

SMMT, ZEV hedeflerine ulaşma baskısının otomotiv sektörüne ciddi maliyet getirdiğini belirtiyor. SMMT Üst Yöneticisi Mike Hawes, sektörün elektrikli dönüşüme bağlılığının sürdüğünü ancak mevcut talebin hedefleri karşılamak için yeterli olmadığını ifade etti. Hawes’a göre otomotiv sektörü elektrikli araç teknolojisine milyarlarca dolar yatırım yaparken, şimdi aynı zamanda bu araçların satışını desteklemek için de milyarlar harcıyor. Beş büyük Avrupa pazarındaki veriler, BEV’lerin gerçekten güçlü bir büyüme yakaladığını gösteriyor. Ancak Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık gibi teşviklerin güçlü olduğu pazarlarda tescil artışlarının bir bölümünün kamu desteklerinden kaynaklandığı görülüyor. İtalya’da satın alma teşviklerinin bulunmaması ise elektrikli otomobillerin büyümesinin tüketici talebi açısından daha farklı değerlendirilmesine olanak sağlıyor. İspanya’da ise yeni teşvik programının belirsizliği, elektrikli otomobil pazarının önündeki önemli soru işaretlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Yeni vergi düzenlemesi geliyor

Birleşik Krallık hükümeti, elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla azalan akaryakıt vergisi gelirlerini telafi etmek amacıyla kilometre bazlı yeni bir vergi uygulaması planlıyor. Elektrikli araç kullanım vergisi olarak adlandırılan eVED sisteminin Nisan 2028’de yürürlüğe girmesi bekleniyor. Buna göre BEV kullanıcıları kilometre başına 3 peni, PHEV kullanıcıları ise 1,5 peni ödeyecek.