Günlük yaşamda asansör yerine merdivenleri tercih etmek, sağlığınız üzerinde düşündüğünüzden daha büyük bir etkiye sahip olabilir.

East Anglia Üniversitesi (UEA) ve Norfolk and Norwich University Hospital araştırmacılarının çalışması, düzenli merdiven çıkan kişilerin kalp-damar hastalıklarından ve diğer nedenlerden ölüm riskinin daha düşük olduğunu ortaya koydu.

Araştırmada, düzenli olarak merdiven çıkan kişilerin kalp kaynaklı sorunlardan ölme olasılığı, merdivenleri daha az kullananlara göre yüzde 39 daha düşük bulundu. Herhangi bir nedenden ölme riski ise yüzde 24 daha azdı.

Merdiven çıkan kişilerin kalp krizi, inme ve kalp yetmezliği gibi önemli kalp-damar hastalıklarına yakalanma olasılığının da daha düşük olduğu görüldü.

Kalp sağlığı için basit bir alışkanlık

Kalp-damar hastalıklarının önemli bölümü yaşam tarzıyla önlenebilir. UEA Norwich Tıp Fakültesi'nden Profesör Vassilios Vassiliou, kalp-damar hastalıklarının dünya genelinde ölümlerin önde gelen nedenlerinden biri olduğunu belirtti.

1990 ile 2019 arasında bu hastalıkların görülme sıklığının neredeyse iki katına çıktığını ifade eden Vassiliou, düzenli fiziksel aktivite, kalp dostu beslenme, sigara kullanmama, sağlıklı kiloyu koruma ve tansiyon, kolesterol ile diyabetin kontrol altında tutulmasının riski azaltabileceğini söyledi. Araştırmacıya göre merdiven çıkmak, günlük hayata fiziksel aktivite eklemenin pratik ancak çoğu zaman göz ardı edilen yollarından biridir.

480 binden fazla kişi incelendi

Araştırma dokuz yüksek kaliteli çalışmanın verilerini bir araya getirdi. Bilim insanları merdiven çıkmanın kalp-damar hastalıkları ve erken ölüm riskini azaltıp azaltmadığını araştırmak için yaklaşık 1.900 çalışmayı gözden geçirdi. Ardından dokuz yüksek kaliteli araştırmada yer alan 480 binden fazla katılımcının verileri analiz edildi. Katılımcılar ortalama 14 yıl boyunca takip edildi. Çalışmaya hem sağlıklı kişiler hem de daha önce kalp hastalığı yaşamış kişiler dahil edildi. Katılımcıların yaşları 35 ile 84 arasında değişirken, grubun yüzde 53'ünü kadınlar oluşturdu.

Kısa süreli hareket bile faydalı

Merdiven çıkmak için spor salonuna gitmek gerekmiyor. UEA Norwich Tıp Fakültesi'nden ve Norfolk and Norwich University Hospital'da kardiyoloji uzmanı olarak görev yapan Dr. Sophie Paddock, 450 binden fazla kişinin sonuçları bir araya getirildiğinde merdiven çıkmak ile hem kalp-damar hastalıklarından ölüm hem de genel ölüm riskinin daha düşük olması arasında tutarlı bir ilişki bulunduğunu belirtti. Paddock, merdiven çıkmanın spor salonuna gitmek veya özel bir egzersiz programı uygulamak kadar zaman ve planlama gerektirmediğine dikkat çekti. Evde, iş yerinde veya dışarıdayken kolayca günlük rutine dahil edilebiliyor. Bu nedenle asansör ve merdiven arasında seçim yapma imkanı olduğunda merdivenleri tercih etmek, kalp sağlığı açısından faydalı olabilir. Araştırmacılar, kısa süreli fiziksel aktivite patlamalarının bile sağlık üzerinde olumlu etkiler yaratabileceğini ve kısa merdiven çıkma seanslarının günlük rutine eklenebilecek ulaşılabilir bir hedef olduğunu belirtiyor.

Günde altı kat faydalı olabilir

Ancak ideal merdiven çıkma miktarı henüz kesin değil. Araştırmada değerlendirilen önceki çalışmalar, haftada birkaç kez yalnızca birkaç dakika merdiven çıkmanın bile kalp-solunum kapasitesini geliştirebileceğini ve kolesterol seviyelerini düşürebileceğini gösterdi.

Analize dahil edilen büyük ölçekli bir kohort araştırması ise günde yaklaşık altı kat merdiven çıkmanın en yüksek faydayı sağlayabileceğine işaret etti. Bununla birlikte araştırmacılar, sağlığa en fazla katkı sağlayacak ideal merdiven çıkma miktarının belirlenmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Paddock'a göre bazı araştırmalarda daha fazla merdiven çıkan kişilerin daha büyük sağlık faydaları elde ettiği görüldü. Ancak daha küçük değişikliklerin bile ölçülebilir bir etkisi olduğu belirtildi.

Günlük yaşama kolayca eklenebilir

Küçük hareketler geniş ölçekte önemli sonuçlar yaratabilir. Bulgular, kısa süreli fiziksel aktivitelerin bile sağlık açısından anlamlı faydalar sağlayabileceğine ilişkin daha geniş araştırma sonuçlarını destekliyor.

Dünya genelinde yetişkinlerin dörtte birinden fazlasının önerilen fiziksel aktivite düzeylerine ulaşamadığına dikkat çeken Vassiliou, merdiven kullanımını teşvik etmenin gerçekçi ve geniş kitlelere uygulanabilecek bir yöntem olduğunu söyledi. İş yerlerinde, kamu binalarında ve evlerde insanları merdiven kullanmaya teşvik etmek, toplum genelinde kalp-damar hastalıklarının azaltılmasına yönelik daha kapsamlı stratejilerin bir parçası olabilir.

Herkes için uygun olmayabilir

Eklem veya hareket sorunları bulunan kişiler dikkatli olmalı. Araştırmacılar, merdiven çıkmanın herkes için uygun olmayabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle hareket kısıtlılığı veya eklem rahatsızlıkları bulunan kişilerin bu tür aktiviteleri kendi durumlarına göre değerlendirmesi gerekiyor.

Bilim insanları ayrıca fiziksel aktivitenin daha doğru ölçülebilmesi için giyilebilir teknolojilerden yararlanılacak yeni araştırmalara ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Bu çalışmalar, sağlık açısından en uygun merdiven çıkma sıklığı ve süresinin belirlenmesine de yardımcı olabilir. "Evaluating the Impact of Stair Climbing on Cardiovascular Risk Reduction: A Systematic Review and Meta-analysis" başlıklı araştırma, American Journal of Cardiovascular Drugs dergisinde yayımlandı.