İngiltere’nin yüksek kesimlerinde yaşayan en karizmatik ve en tehdit altındaki kuş türlerinden biri olan çayır delicesi (Hen Harrier), Forest of Bowland’da istikrarlı şekilde toparlanmayı sürdürüyor.

RSPB, United Utilities ve bölgedeki arazi kiracıları arasında yürütülen ortak koruma çalışmaları sayesinde Bowland, türün İngiltere’deki en önemli üreme alanı olmayı sürdürüyor.

2016 ve 2017 yıllarında bölgede hiç üreyemeyen tür, son on yılda dikkat çekici bir geri dönüş yaptı. Son altı yılda üreyen dişi sayısı yıllık ortalama 13’e ulaşırken, bu sayı 10 ile 16 arasında değişiklik gösterdi. Yuvaların yüzde 84’ü ise United Utilities arazisinde bulundu. Bu rakamlar, popülasyonun çöküş yaşadığı dönemden önceki 2000’li yıllardaki seviyelerle yeniden benzerlik gösteriyor. 2025 yılı rekor sayıda üreme çiftine sahne olmuştu. 2026’da ise yuva sayısı biraz daha düşük olmasına rağmen yavru yetiştirme başarısı belirgin şekilde yükseldi. Uzmanlar bunun en önemli nedeninin bölgede av hayvanlarının artan bolluğu olduğunu düşünüyor.

RSPB çalışanları ve gönüllüler, United Utilities arazisinde dokuz çayır delicesi yuvasını takip etti. Bu yuvalardan sekizi başarılı oldu ve toplam 30 yavru uçabilecek yaşa ulaştı. Başarısız olan tek yuvada ise dişi kuş yeterli besin alamadığı için avlanmak amacıyla yuvasını terk etmek zorunda kaldı. Çok eşli erkek kuşun yeterince yiyecek getirmemesi nedeniyle yumurtalar korumasız kaldı. Daha sonra yuvaya bir küçük kara sırtlı martının geldiği gözlemlendi ancak yumurtaları dişi terk ettikten sonra mı leş olarak tükettiği yoksa fırsattan yararlanarak mı avladığı kesin olarak belirlenemedi. Natural England tarafından özel arazilerde izlenen iki ek yuva da başarılı sonuç verdi. Bu yuvalarda altı yavru daha büyüyerek uçuşa hazır hale geldi.

Böylece 2026 sezonunda Bowland Fells genelinde toplam 11 aktif yuva ve 36 başarılı yavru kaydedilmiş oldu. Başarılı sezonun en hüzünlü gelişmesi ise bölgenin en yaşlı ve en verimli dişi kuşunun geri dönmemesi oldu.

2017 yılında Langholm Moor’da dünyaya gelen ve saldırgan tavırları nedeniyle “Scottish Fury” lakabıyla anılan dişi, ilk kez 2018’de United Utilities arazisinde yuvalamıştı. Sekiz üreme sezonu boyunca tam 35 yavru yetiştiren bu olağanüstü kuşun, kışı atlatamadığı ve büyük olasılıkla yaşamını yitirdiği düşünülüyor. Korumacılar, onun soyundan gelen bazı genç kuşların bugün hâlâ Bowland’da yuvalıyor olmasını en değerli mirası olarak görüyor. Forest of Bowland’daki istikrarlı toparlanma, arazi sahipleri, kiracılar ve doğa koruma kuruluşları arasındaki uzun soluklu iş birliğinin önemli bir başarısı olarak değerlendiriliyor. Buna rağmen uzmanlar, çayır delicesinin İngiltere genelindeki geleceğinin hâlâ risk altında olduğuna dikkat çekiyor. Yasa dışı kuş zulmü, arazi kullanımındaki değişimler ve yaşam alanlarının kaybı, türün ülke çapında yeniden yaygınlaşmasının önündeki en büyük engeller olmaya devam ediyor.