Burun, boğaz ve akciğerleri etkileyen bu enfeksiyon; baş ağrısı, kas ağrıları, yorgunluk, ateş ve kuru öksürük gibi belirtilere neden olur.

Normal şartlarda bağışıklık sistemi, vücudu enfeksiyonlara karşı korumak için antikor üretir. Daha önce karşılaşılan grip virüslerine karşı oluşan antikorlar hastalığın daha hafif geçirilmesine yardımcı olabilir. Ancak influenza virüsleri sürekli değiştiği için her yıl yeni türler ortaya çıkabilir.

Grip çoğu kişide kendiliğinden iyileşir ve genellikle 7 ila 10 gün içinde geçer. Ancak bazı durumlarda ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Grip nedeniyle komplikasyon yaşama riski yüksek kişiler şunlardır:

5 yaşından küçük çocuklar, özellikle 12 aydan küçük bebekler

65 yaş üzerindeki yetişkinler

Huzurevi ve benzeri toplu yaşam alanlarında kalan kişiler

Hamileler ve doğumdan sonraki ilk iki hafta içindeki kadınlar

Bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler

Astım, kalp hastalığı, böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı ve diyabet gibi kronik hastalığı olanlar

Vücut kitle indeksi 40 ve üzeri olan ileri obeziteye sahip kişiler

Yıllık grip aşısı hastalığı tamamen önlemese de gribe karşı en etkili korunma yöntemlerinden biri olarak kabul edilir.

Grip belirtileri nelerdir?

Grip başlangıçta burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma ve boğaz ağrısı gibi soğuk algınlığı belirtilerine benzeyebilir.

Ancak grip genellikle aniden başlar ve belirtileri soğuk algınlığına göre daha ağırdır.

Yaygın grip belirtileri arasında şunlar bulunur:

38 derece üzerinde ateş

Kas ve eklem ağrıları

Titreme ve terleme

Baş ağrısı

Sürekli kuru öksürük

Halsizlik ve yorgunluk

Burun tıkanıklığı

Koku ve tat kaybı

Boğaz ağrısı

Grip ile COVID-19 belirtileri birbirine oldukça benzeyebilir. Ateş, kas ağrısı, burun tıkanıklığı veya tat-koku kaybı gibi durumlarda yalnızca belirtilere bakarak iki hastalığı ayırmak mümkün değildir. Kesin tanı için test yapılması gerekebilir.

Gribe neden olan virüs türleri

Grip hastalığı üç ana influenza virüsü türünden kaynaklanır: A, B ve C tipi influenza virüsleri.

İnfluenza A virüsü, özellikle kuşlar gibi doğal taşıyıcılarda bulunan ve zaman zaman farklı türlere geçerek büyük salgınlara yol açabilen virüstür.

Tarihte önemli salgınlara neden olan bazı influenza A türleri şunlardır:

H1N1: 1918-1919 İspanyol Gribi ve 2009 Domuz Gribi

H2N2: 1957-1958 Asya Gribi ve 1989-1990 Rus Gribi

H3N2: 1968-1969 Hong Kong Gribi

İnfluenza B virüsü, daha çok insanlarda görülür ve influenza A'ya göre daha az değişim gösterir. Bu nedenle büyük pandemilere yol açma ihtimali daha düşüktür.

İnfluenza C virüsü ise daha nadir görülür ve genellikle daha hafif enfeksiyonlara neden olur.

Virüsler sürekli değiştiği için geçmişte geçirilen grip veya yapılan aşı, yalnızca benzer virüs türlerine karşı koruma sağlayabilir.

Grip için risk faktörleri

Bazı durumlar grip olma veya hastalığın ağır seyretme ihtimalini artırabilir.

Başlıca risk faktörleri şunlardır:

Yaş: 12 aydan küçük çocuklar ve 65 yaş üzerindeki kişiler

Kalabalık yaşam alanları: Huzurevleri, askeri tesisler ve hastaneler

Bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar: Kanser tedavileri, organ nakli, HIV/AIDS veya uzun süreli steroid kullanımı

Kronik hastalıklar: Astım, diyabet, kalp, böbrek ve karaciğer hastalıkları

Uzun süre aspirin kullanan 19 yaş altındaki kişiler

Hamilelik dönemi

İleri obezite

Grip bulaşıcı mıdır?

Evet, grip kişiden kişiye kolayca bulaşabilen bir hastalıktır. Grip virüsleri, enfekte kişinin öksürmesi, hapşırması veya konuşması sırasında havaya yayılan damlacıklarla taşınır. Bu damlacıklar doğrudan solunabileceği gibi telefon, bilgisayar klavyesi veya kapı kolları gibi yüzeylere de bulaşabilir. Hastalığı taşıyan kişiler genellikle belirtiler başlamadan bir gün önce ve belirtilerin ortaya çıkmasından sonraki yaklaşık beş gün boyunca bulaştırıcı olabilir. Çocuklar ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler daha uzun süre virüs yayabilir.

Gribin neden olabileceği komplikasyonlar

Sağlıklı kişilerde grip genellikle bir veya iki hafta içinde tamamen iyileşir. Ancak risk grubundaki kişilerde daha ciddi sorunlara yol açabilir.

Grip kaynaklı olası komplikasyonlar:

Zatürre

Bronşit

Astım atakları

Kalp sorunları

Kulak enfeksiyonları

Zatürre, gribin en ciddi komplikasyonudur. Özellikle yaşlılarda ve kronik hastalığı bulunan kişilerde hayati risk oluşturabilir.

Grip tanısı nasıl konur?

Doktorlar genellikle hastanın belirtilerini değerlendirerek fizik muayene yapar. Gerekli durumlarda influenza virüsünü tespit etmek için testler uygulanabilir.

PCR testi, grip tanısında kullanılan daha hassas yöntemlerden biridir.

Grip salgınının yoğun olduğu dönemlerde doktorlar bazen yalnızca belirtilere göre tanı koyabilir. Çoğu grip vakasında evde dinlenme yeterli olur. Ancak yüksek risk grubundaki kişilerde erken tıbbi değerlendirme önemlidir.

Grip tedavisi

Grip tedavisinde en önemli noktalar dinlenmek ve bol sıvı tüketmektir. Ağır vakalarda veya risk grubundaki kişilerde antiviral ilaçlar kullanılabilir.

Doktor tarafından önerilebilecek antiviral ilaçlar arasında şunlar bulunur:

Oseltamivir

Zanamivir

Peramivir

Baloksavir

Bu ilaçlar hastalık süresini kısaltabilir ve ciddi komplikasyon riskini azaltabilir. Ağrı ve ateş için parasetamol veya ibuprofen gibi reçetesiz ilaçlar kullanılabilir. Ancak çocuklar ve ergenlerde grip benzeri hastalıklarda aspirin kullanılmamalıdır.

Evde uygulanabilecek yöntemler

Grip belirtilerini hafifletmek için bazı basit uygulamalar faydalı olabilir:

Bol su, doğal meyve suyu ve sıcak çorba tüketmek

Yeterince dinlenmek

Ateş ve ağrı için uygun ilaçlar kullanmak

Hastalık süresince başkalarıyla teması azaltmak

Ateş düştükten sonra en az 24 saat boyunca evde kalmak, hastalığın başkalarına yayılmasını azaltabilir.

Gripten korunma yolları

Gripten korunmanın en etkili yöntemi yıllık grip aşısıdır.

Özellikle risk grubundaki kişilerin her yıl aşı olması önerilir. Bunun yanında soğuktan korunmak, dengeli beslenmek ve yeterli sıvı almak bağışıklık sistemini destekler.

Grip aşısı hakkında bilgiler

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), 6 aylıktan büyük herkes için yıllık grip aşısını önermektedir. Grip aşıları, o sezon en yaygın olması beklenen üç veya dört influenza virüsüne karşı koruma sağlayacak şekilde hazırlanır.

Yumurta alerjisi bulunan kişiler de çoğu durumda grip aşısı olabilir. Hafif alerjisi olan kişiler genellikle ek önleme ihtiyaç duymazken, ciddi alerjisi olanların sağlık gözetiminde aşı olması gerekir. Grip aşısı COVID-19'a karşı koruma sağlamaz ancak gribin önlenmesi, solunum yolu hastalıklarının ağırlaşma riskini azaltabilir.

Grip yayılımı nasıl azaltılır?

Aşı tamamen koruma sağlamadığı için bulaşmayı azaltmak için günlük önlemler de önemlidir.

Gripten korunmak için şu adımlar uygulanabilir:

Kalabalık ortamlardan mümkün olduğunca uzak durmak

Hapşırırken ve öksürürken ağız ile burnu kapatmak

Tek kullanımlık mendil kullanmak veya dirseğin iç kısmına öksürmek

Hasta olunduğunda evde kalmak

Elleri düzenli olarak sabunla yıkamak

Sabun ve su bulunmadığında alkol bazlı el dezenfektanı kullanmak