Bu özel yemek; Slava adı verilen Ortodoks aile kutlamaları, Ortodoks Noel’i ve vefat edenleri anma törenleri gibi yıl boyunca düzenlenen birçok önemli etkinlikte hazırlanıyor.

Anma törenlerinde ise farklı bir isimle, Koljivo olarak biliniyor.

Bunun yanı sıra pastanelerde servis edilen tatlı versiyonu da bulunuyor. Bu versiyonda haşlanmış buğday, üzerine bol miktarda krem şanti ve öğütülmüş ceviz eklenerek sunuluyor.

Žito sa Šlagom nedir?

Žito sa Šlagom, Balkan mutfağında özellikle Sırbistan ile özdeşleşmiş geleneksel bir buğday tatlısıdır. Bazı pastanelerde haşlanan buğday mutfak robotundan geçirilerek daha yoğun ve pürüzsüz bir kıvam elde ediliyor. Bu şekilde dondurma gibi kaselere porsiyonlanabiliyor.

Geleneksel yöntem tercih ediliyor

Klasik tariflerde ise buğday taneleri tamamen ezilmeden kullanılıyor. Böylece tatlının kendine özgü dokusu korunuyor. Tarif az sayıda malzeme içerse de en önemli unsur doğru buğday seçimi. Kullanılması gereken ürün, “wheat berries” olarak bilinen beyaz buğday taneleridir. Buğday taneleri genellikle Doğu Avrupa ürünlerinin bulunduğu market bölümlerinde bulunabiliyor.

Hazırlığın püf noktası: bekletme süresi

Geleneksel hazırlamada en önemli adımlardan biri buğdayı önceden suda bekletmek.

24 saatlik bekletme işlemi

Buğdayın bir gece boyunca suda bekletilmesi iki önemli avantaj sağlıyor:

Daha hızlı pişmesine yardımcı oluyor.

Pişirme sırasında tanelerin tamamen açılıp yumuşamasını sağlıyor.

Tatlı özel günlerde hazırlanırken haşlanan buğdaya şeker ve öğütülmüş ceviz ekleniyor. Üzeri ise daha fazla cevizle kaplanıyor ve geleneksel olarak şekerle haç şekli yapılabiliyor. Modern tariflerde çikolata parçaları veya farklı süslemeler kullananlar da olsa, klasik tarifte cevizli sade görünüm tercih ediliyor.

Žito sa Šlagom tarifi

Malzemeler

400 gram buğday tanesi

su için 1,4 litre soğuk su

su için 1,8 litre soğuk su

200 gram toz şeker

235 gram öğütülmüş ceviz

İsteğe bağlı 1 yemek kaşığı vanilyalı şeker

Üzeri için

Öğütülmüş ceviz

Krem şanti

Hazırlanışı

Buğdayı hazırlama

Buğdayları küçük bir kaseye alın ve tamamen üzerini kapatacak kadar su ekleyin. 24 saat boyunca oda sıcaklığında bekletin.

Bekleme süresi tamamlandıktan sonra suyunu süzün. Buğdayları yıkamanıza gerek yoktur.

Pişirme aşaması

İlk pişirme

Süzülen buğdayları büyük bir tencereye alın. Üzerine 1,4 litre soğuk su ekleyin ve orta-yüksek ateşte kaynamaya bırakın.

Kaynadıktan sonra yaklaşık 20 dakika daha pişirin. Bu sırada su açık kahverengi veya kehribar rengini alacaktır.

Süre sonunda ocağı kapatın ve buğdayın suyunu süzün.

İkinci pişirme

Buğdayları tekrar tencereye alın ve üzerine 1,8 litre soğuk su ekleyin.

Orta-düşük ateşte yaklaşık 2 saat pişirin. İlk aşamada ara sıra karıştırın, ancak su azaldıkça daha sık karıştırmaya başlayın.

Su neredeyse tamamen çekildiğinde buğdayın dibe tutmaması için sürekli karıştırmak gerekir.

Doğru kıvam nasıl anlaşılır?

Buğdaylar piştiğinde karışım kremamsı bir yapıya ulaşmalı, taneler yuvarlaklaşmalı ve yumuşak olmasına rağmen bütünlüğünü korumalıdır.

Eğer bu aşamada buğday hâlâ sertse, azar azar bir bardak su ekleyerek 15-20 dakika daha pişirmeye devam edebilirsiniz.

Pişen buğdayı ocaktan aldıktan sonra oda sıcaklığına gelene kadar soğutun. Üzerinde kabuk oluşmaması için yaklaşık 10 dakikada bir karıştırın.

Son dokunuş ve servis

Buğday oda sıcaklığına ulaştığında içine şeker, öğütülmüş ceviz ve isteğe bağlı vanilyalı şekeri ekleyin.

Şeker ekleme zamanı önemli

Şekerin sıcak buğdaya eklenmemesi gerekiyor. Aksi halde eriyerek şurup oluşturabilir ve tatlının fazla sıvı hale gelmesine neden olabilir.

Hazırlanan karışımı bir kaseye aktarın, üzerini düzleştirin ve streç filmi doğrudan karışımın üzerine temas edecek şekilde kapatın.

Buzdolabında soğuttuktan sonra üzerine krem şanti ve öğütülmüş ceviz ekleyerek servis edin.

Vegan hazırlamak mümkün

Krem şanti kullanmak istemeyenler için Žito sa Šlagom vegan şekilde de hazırlanabilir.

Bu durumda tatlının üzeri yaklaşık 100 gram öğütülmüş cevizle kaplanabilir ve doğrudan servis edilebilir.

Geleneksel, doyurucu ve kültürel anlamı güçlü olan bu Sırp tatlısı; sade malzemeleriyle Balkan mutfağının en özel örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.