Haydari, Türk mutfağının en sevilen mezelerinden biridir.

Süzme yoğurt veya labne temel alınarak hazırlanan bu soğuk meze; sarımsak, kuru nane ve çeşitli aromatik otlarla lezzetlendirilir.

Yoğun kıvamı ve ferahlatıcı tadı sayesinde hem tek başına hem de farklı yemeklerin yanında keyifle tüketilir. Genellikle salatalık dilimleriyle servis edilmesi nedeniyle cacığa benzese de, haydari daha koyu kıvamlı, daha tuzlu ve daha belirgin ekşimsi bir tada sahiptir.

Haydarinin Kökeni

Haydari, Levant mutfağının ortak geleneği olan meze kültürünün önemli parçalarından biridir. Mezeler, Türkiye'nin yanı sıra Lübnan, Yunanistan, Ermenistan, İran ve Kürt mutfağında da yaygın olarak bulunur. Aynı sofrada çok sayıda küçük tabağın birlikte servis edilmesiyle hazırlanan bu sunum, paylaşım kültürünü ön plana çıkarır. Mezeler aile yemeklerinde genellikle on kadar çeşitten oluşurken, düğün ve büyük davetlerde bu sayı çok daha fazla olabilir. Geleneksel olarak ekmek eşliğinde tüketilir ve Türkiye'de sıkça rakı ile birlikte servis edilir. Meze geleneğinin kesin kökeni bilinmemekle birlikte, günümüz Lübnan'ındaki Bekaa Ovası'na dayandığı düşünülmektedir. "Meze" kelimesinin ise Arapça veya Farsça kökenli olduğu ve "lezzet" anlamına geldiği kabul edilir.

Haydari Nasıl Yapılır?

Haydari, hazırlanışı oldukça pratik olan mezelerden biridir. İlk olarak, süzme yoğurt pürüzsüz bir kıvam alana kadar karıştırılır. Ardından ince doğranmış sarımsak, kuru nane ve tuz eklenerek homojen bir karışım elde edilir. Hazırlanan haydari servis tabağına alınır. Üzeri zeytinyağı gezdirilerek salatalık dilimleri ve ince kıyılmış maydanozla süslenir. Soğuk olarak, ekmek veya kızarmış ekmek eşliğinde servis edilir. Evde süzme yoğurt hazırlamak isteyenler ise normal yoğurdu temiz bir bez yardımıyla süzerek yaklaşık 24 saat buzdolabında bekletebilir. Bu işlem sonunda elde edilen yoğun kıvamlı yoğurt haydari yapımında kullanılabilir.

Haydarinin Farklı Yorumları

Haydari, kullanılan malzemelere göre farklı şekillerde hazırlanabilir. Kuru nane yerine dereotu veya her iki ot birlikte kullanılabilir. Bazı tariflerde limon suyu, pul biber veya ince doğranmış ceviz de lezzeti zenginleştirmek için eklenir. Balkanlar ve Orta Doğu'da yaygın olan tarator da haydariye benzer yoğurt bazlı mezeler arasında yer alır. Özellikle Bulgaristan'da oldukça popülerdir. Günümüzde haydari, kızarmış ekmek üzerine sürülerek çiğ sebzelerle birlikte hafif bir atıştırmalık olarak da servis edilmektedir.

Hangi Yemeklerle Servis Edilir?

Haydari, Türk mutfağındaki birçok meze ile birlikte aynı sofrada sunulabilir. Kısır, humus, babaganuş, içli köfte, dolma ve börek gibi geleneksel lezzetlerin yanında sıkça yer alır. Ayrıca ızgara etlerin yanında sos veya meze olarak da tercih edilir. Serinletici yapısı, yoğun kıvamı ve zengin aroması sayesinde haydari, Türk mutfağının en sevilen klasik mezelerinden biri olmayı sürdürüyor.