Akciğer hastalıkları, sağlıklı yaşamaya dikkat eden ve hiç sigara kullanmamış kişilerde bile ortaya çıkabilir.

Astım, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), zatürre, idiyopatik pulmoner fibroz, amfizem, alerjik hastalıklar ve akciğer kanseri gibi rahatsızlıklar uzun süre belirgin bir belirti göstermeden ilerleyebilir.

Bu nedenle vücudun verdiği küçük sinyalleri göz ardı etmemek büyük önem taşır.

Çünkü birçok akciğer hastalığının belirtileri, basit bir soğuk algınlığı ya da kondisyon düşüklüğüyle karıştırılabilir.

Uzun süren öksürük önemli bir uyarı olabilir

Uzun süre devam eden öksürük, zamanla artan nefes darlığı, daha önce kolayca yapılan günlük aktivitelerde zorlanma ve sürekli yorgunluk, dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor. Özellikle sigara kullanan kişilerde öksürük çoğu zaman “normal sigara öksürüğü” olarak görülüyor. Ancak uzmanlara göre bu durum, kronik bir akciğer hastalığının ilk işareti olabilir. Bunun yanında nefes alırken hırıltı, göğüste baskı hissi ve sık tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları da bazen alerji veya basit bir nezleyle karıştırılabiliyor. Uzmanlar, belirtilerin yavaş ilerlemesinin birçok akciğer hastalığının ancak ileri evrede fark edilmesinin en önemli nedenlerinden biri olduğunu belirtiyor.

Öksürük ne zaman normal değildir?

Üç haftadan uzun süren şikâyetler takip edilmeli

Soğuk algınlığına bağlı öksürük genellikle birkaç hafta içinde kendiliğinden geçer. Ancak öksürük üç ila dört haftadan uzun sürüyorsa, sık sık tekrarlıyorsa veya kanlı balgam gibi belirtiler eşlik ediyorsa mutlaka doktora başvurulması gerekiyor. Bazı hastalarda açıklanamayan kilo kaybı veya uzun süre devam eden gece terlemeleri de önemli uyarı işaretleri arasında bulunuyor. Özellikle sigara içenler, geçmişte sigara kullanmış kişiler ve risk grubunda bulunanların bu belirtileri daha dikkatli takip etmesi öneriliyor.

Akciğer hastalıklarında risk faktörleri

Sigara en önemli risk unsurlarından biri

Akciğer hastalıklarında en büyük risk faktörü sigara kullanımı olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte hava kirliliğine, yoğun toza veya iş ortamındaki kimyasal maddelere uzun süre maruz kalan kişilerde de risk artabiliyor. Ailesinde akciğer hastalığı öyküsü bulunanlar ve kronik rahatsızlıkları olan kişiler de daha dikkatli olmalıdır. Astım ve solunum yolu alerjileri bulunan kişilerde ise bu durumlar doğrudan ciddi bir akciğer hastalığı gelişeceği anlamına gelmiyor. Ancak yeterince kontrol altına alınmayan veya uygun şekilde tedavi edilmeyen rahatsızlıklar, hava yollarında sürekli iltihaplanmaya ve zaman içinde akciğer fonksiyonlarının azalmasına neden olabilir.

Erken tanı hayat kurtarıyor

Basit testlerle akciğer sağlığı kontrol edilebilir

Akciğer hastalıklarının teşhisinde ilk aşamada hastanın sağlık geçmişi değerlendirilir, fiziksel muayene yapılır ve solunum fonksiyon testlerinden yararlanılır. Spirometri adı verilen bu test, akciğer kapasitesini ve nefes verme hızını ölçerek önemli bilgiler sağlar. Bunun yanında akciğer filmi, bilgisayarlı tomografi (BT), laboratuvar testleri ve gerekli durumlarda bronkoskopi gibi yöntemler de kullanılabilir. Günümüzde gelişmiş görüntüleme teknolojileri sayesinde birçok hastalık daha erken ve daha doğru şekilde tespit edilebiliyor.

Akciğer kanseri taraması erken teşhis şansı sunuyor

Bazı akciğer hastalıkları henüz belirti ortaya çıkmadan fark edilebiliyor. Özellikle uzun yıllar sigara kullanmış yüksek risk grubundaki kişilerde düşük doz BT ile yapılan akciğer kanseri taramaları erken tanıda önemli rol oynuyor. Uzmanlara göre hastalığın erken dönemde yakalanması, başarılı tedavi ihtimalini önemli ölçüde artırıyor. Bu nedenle devam eden öksürük, nefes darlığı veya alışılmadık solunum sorunları göz ardı edilmemelidir.