“Büyüme ağrısı” olarak bilinen durum, çoğunlukla 3-6 yaş arasındaki çocuklarda görülen ve 12 yaşına kadar devam edebilen kas kaynaklı ağrılardır.

En sık bacaklarda, özellikle uyluk, baldır ve diz arkasında hissedilir.

Her ne kadar adı büyümeyle ilişkilendirilse de uzmanlara göre bu ağrıların doğrudan kemik büyümesinden kaynaklandığını söylemek bilimsel olarak doğru değildir. Ağrıların çoğu kas yapısıyla ilgilidir.

Çocuk ortopedisi uzmanı Mónika Thusing’e göre vakaların yaklaşık yüzde 20’sinde ailede benzer büyüme ağrısı öyküsü bulunuyor. Bazı durumlarda kas ve tendonların kemik gelişimine göre daha yavaş uyum sağlaması da rahatsızlığa neden olabiliyor.

Büyüme ağrıları nasıl ortaya çıkar?

Bu ağrılar genellikle akşam saatlerinde veya gece görülür. Çocuğun uykusundan uyanmasına neden olacak kadar rahatsız edici olabilir. Ancak sabah olduğunda çocuk genellikle kendini iyi hisseder, gün içinde normal şekilde hareket eder ve herhangi bir şikâyet yaşamaz.

Ağrının özellikleri

Ağrı çoğunlukla hafif veya orta şiddettedir. Çocuklar bunu zonklayıcı bir ağrı olarak tarif edebilir. Süresi birkaç dakikadan birkaç saate kadar değişebilir. Ağrılar sürekli değildir; haftada birkaç gece görülebilir, bir süre tamamen kaybolabilir ve daha sonra tekrar ortaya çıkabilir. Bazı çocuklarda aylar hatta yıllar boyunca aralıklarla devam edebilir.

Tanı nasıl konulur?

Büyüme ağrılarının tanısı genellikle doktor tarafından yapılan fizik muayene ve çocuğun sağlık geçmişinin değerlendirilmesiyle konur. Eğer ağrıların şekli tipikse ve muayenede herhangi bir sorun görülmüyorsa ek testlere ihtiyaç duyulmaz. Ancak farklı bir hastalık ihtimali varsa kan tahlilleri veya görüntüleme yöntemleri gibi ek incelemeler yapılabilir.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Büyüme ağrıları çocukluk döneminde sık görülen ve genellikle geçici olan bir durumdur. Ancak bazı belirtiler normal büyüme ağrılarından farklı olabilir ve uzman değerlendirmesi gerektirebilir.

Dikkat edilmesi gereken işaretler

Sabah saatlerinde devam eden ağrı

Uzun süren veya giderek artan ağrı

Şişlik, kızarıklık veya belirli bir eklemde hassasiyet

Sadece tek bacakta görülen ağrı

Bir yaralanma sonrası başlayan ağrı

Ateş

Yürümede zorluk veya topallama

Ciltte değişiklikler

İştahsızlık ve kilo kaybı

Halsizlik, güçsüzlük veya normal davranışlarda değişiklik

Uzmanlara göre özellikle gün boyunca devam eden ve çocuğun günlük aktivitelerini engelleyen ağrılar daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Büyüme ağrısı başka hastalıklardan nasıl ayırt edilir?

Bazı belirtiler büyüme ağrısından farklı olarak iltihap veya enfeksiyon gibi durumlara işaret edebilir. Eklemde şişlik, ısı artışı, kızarıklık, sabah sertliği gibi bulgular; artrit, bursit, tendon sorunları veya kemik enfeksiyonu gibi hastalıklarla ilişkili olabilir. Ayrıca ateş, aşırı yorgunluk, kilo kaybı veya genel sağlık durumunda bozulma varsa çocuk doktoru ya da çocuk ortopedisi uzmanına başvurulması gerekir.

Aktif çocuklarda daha mı sık görülür?

Büyüme ağrılarının kesin nedeni tam olarak bilinmese de bazı faktörlerin ortaya çıkmasında etkili olabileceği düşünülüyor.

Olası nedenler

Yoğun fiziksel aktivite yapan çocuklarda gün içinde kullanılan kaslar gece saatlerinde daha fazla ağrıyabilir. Kemiklerin kaslardan daha hızlı büyümesi de kaslarda gerginlik oluşturabilir. Özellikle hareketli bir günün ardından bu durum daha belirgin hale gelebilir.

Büyüme sürecinin kendisi de etkili faktörlerden biridir, ancak ağrıların görüldüğü dönem her zaman hızlı büyüme dönemleriyle aynı değildir.

Büyüme ağrısı nasıl hafifletilir?

Tedavide amaç ağrıyı azaltmaktır. Ağrı sırasında yapılan hafif masaj çoğu çocukta rahatlama sağlayabilir. Bölgeye sıcak uygulamak da kasların gevşemesine yardımcı olur.

Rahatlatıcı yöntemler

Şiddetli ağrılarda doktor önerisiyle parasetamol veya ibuprofen gibi basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Önlem olarak gün sonunda ılık duş almak ve özellikle baldır ile uyluk arkasındaki kaslara yönelik hafif esneme hareketleri yapmak önerilir. Bu uygulamalar kas gerginliğini azaltarak çocuğun daha rahat uyumasına yardımcı olabilir.

Büyüme ağrılarıyla ilgili yaygın yanlış inanışlar

Büyüme ağrıları hakkında toplumda birçok yanlış bilgi bulunuyor. Bunlar arasında dar ayakkabı giymenin veya çıplak ayakla yürümenin bu ağrılara neden olduğu, ağrıların eklemlerden kaynaklandığı ya da çocuğun kalsiyum veya vitamin eksikliği yaşadığı düşünceleri yer alıyor. Ancak uzmanlara göre büyüme ağrılarıyla beslenme eksiklikleri arasında bilimsel olarak kanıtlanmış bir bağlantı bulunmuyor.