Retinadan alınan görüntüler ve yapay zekâ desteği, Alzheimer riskini belirtiler ortaya çıkmadan çok önce tespit etmenin yolunu açabilir.

Retina görüntüleri erken uyarı sağlayabilir

Yeni bir araştırma, gözün arka kısmında bulunan ışığa duyarlı doku olan retinadan çekilen fotoğrafların, Alzheimer hastalığına yakalanma riski yüksek kişileri belirtiler ortaya çıkmadan yıllar önce belirleyebileceğini ortaya koydu.

Alzheimer, demansın en yaygın nedeni olarak kabul ediliyor. Günümüzde dünya genelinde 55 milyondan fazla kişi demansla yaşıyor ve vakaların büyük bölümünü Alzheimer oluşturuyor.

Hastalık belirtiler ortaya çıkmadan çok önce başlıyor

Uzmanlara göre Alzheimer ile mücadeledeki en büyük sorunlardan biri, beyindeki değişimlerin semptomlar fark edilmeden yıllar, hatta bazen on yıllar önce başlaması. Hafıza sorunları ortaya çıktığında ise beyinde önemli ölçüde hasar meydana gelmiş olabiliyor.

Yapay zekâ 40 binden fazla retina görüntüsünü inceledi

Florida Üniversitesi ve Meta araştırmacılarının, sonuçlarını Journal of Alzheimer's Disease dergisinde yayımladıkları çalışmaya göre retina, hastalığın erken dönemlerinin belirlenmesinde önemli bir anahtar olabilir.

Kan damarları ve sinir hücreleri içeren retina, beyinle doğrudan bağlantılı bir yapı olarak dikkat çekiyor. Retina görüntüleme yöntemi hâlihazırda diyabet, glokom, katarakt ve diğer göz hastalıklarının değerlendirilmesinde yaygın şekilde kullanılıyor. Ayrıca standart göz muayenelerinin bir parçası olarak da uygulanabiliyor. Araştırma ekibi, 40 binden fazla Britanyalı hastanın retina fotoğraflarını analiz etmek için yapay zekâ ve makine öğrenmesi yöntemlerinden yararlandı. Amaç, insan gözünün fark edemeyeceği kadar ince desenleri tespit etmekti.

Retina, uzun vadeli sağlık izlerini taşıyor

Kan damarları ve görme siniri önemli ipuçları veriyor

Araştırmacılar, retinanın özellikle kan damarları ve görme siniriyle ilişkili bölgelerinin, kişinin sağlık durumu ve gelecekteki hastalık riskleri hakkında değerli bilgiler taşıdığını belirledi. Yapay zekâ sistemi ayrıca Alzheimer ile bağlantılı biyolojik ve yaşam tarzı faktörlerini de saptayabildi. Bunlar arasında cinsiyet, kan basıncı, sigara kullanımı, alkol tüketimi ve uykusuzluk yer aldı. Bilim insanlarına göre retina görüntüleri, uzun yıllara yayılan sağlık etkilerini de kaydedebiliyor. Örneğin iki kişinin güncel tansiyon değerleri aynı olabilir, ancak bunlardan biri yıllarca kontrolsüz yüksek tansiyon yaşamış olabilir. Retina ise bu uzun süreli etkilerin damarlar ve sinirler üzerindeki izlerini koruyabiliyor.

Tanı koymuyor, ancak riski belirleyebiliyor

Araştırmacılar, retina görüntülerinin yüksek risk altındaki bireyleri belirtiler başlamadan önce belirleme potansiyeline sahip olduğunu vurguluyor.

Yöntem henüz kesin teşhis aracı değil

Bununla birlikte uzmanlar, retina fotoğraflarının şu an için Alzheimer hastalığını teşhis edemediğinin ve bir kişide hastalığın kesin olarak gelişeceğini öngöremediğinin altını çiziyor.