Yeni bir araştırma, araçlardaki akıllı hız asistanlarının hız limitlerini okumada %25’e varan hata yaptığını ortaya koydu.

Araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlar

İngiltere merkezli Thatcham Research tarafından yapılan çalışma, “akıllı hız asistanı” olarak bilinen ISA sistemlerinin gerçek yollarda beklenenden çok daha hatalı çalıştığını gösterdi. Sistemlerin, hız limitlerini yanlış okuma oranının bazı senaryolarda dörtte bire kadar çıktığı tespit edildi.

ISA, araç kameraları ile navigasyon verilerini birleştirerek sürücüyü hız aşımı konusunda uyarıyor. Ancak araştırmacılara göre bu kombinasyon her zaman doğru sonuç üretmiyor ve bu da güvenlik riskini artırabiliyor.

Test edilen araçlar ve çarpıcı farklar

Çalışmada MG ZS, Tesla Model Y ve BMW i5 modelleri 7200 kilometreyi aşan, üç haftalık gerçek yol testine tabi tutuldu. Sonuçlar, laboratuvar verileri ile gerçek dünya arasında ciddi fark olduğunu ortaya koydu. MG ZS, toplam mesafe bazında %91,3 başarı sağlasa da gerçek trafik senaryolarında doğruluk oranı %74,3’e düştü. Bu da her dört durumdan birinde yanlış hız bilgisi anlamına geliyor.

Tesla Model Y, mesafe bazlı ölçümde neredeyse kusursuz görünse de gerçek zamanlı hız değişimlerinde %17 hata yaptı. BMW i5 ise en başarılı model oldu ancak o bile %90 doğrulukla her on durumdan birinde yanlış bilgi verdi.

Hataların nedenleri ve sistemin sınırları

Uzmanlara göre en büyük sorun, mevcut test sistemlerinin gerçek yaşamı tam olarak yansıtmaması. Avrupa’daki homologasyon testlerinde araçların yaklaşık 400 kilometrelik sürüşte %90 başarı sağlaması yeterli kabul ediliyor. Ancak Thatcham Research, bu yöntemin uzun mesafede hataları gizlediğini ve kritik anlarda yaşanan yanlış okumaların gözden kaçtığını belirtiyor. Sistemler, kamera görüntülerini ve harita verilerini birlikte değerlendiriyor ancak özellikle değişken tabelalar ve kırsal bölgelerde ciddi sapmalar oluşabiliyor.

Farklı ülkelerdeki yol işaretleri sorunu

İngiltere’de hız sınırlarının sık tekrar edilmesi sistemler için avantaj sağlasa da bu her zaman yeterli olmuyor. Fransa’daki “Rappel” uygulaması benzer bir yapı sunsa da hatalar yine devam ediyor. Çalışmaya göre Çekya ve bazı Avrupa ülkelerinde, kavşakların hız sınırını otomatik olarak sıfırlaması da sistemleri yanıltabiliyor. Araçlar çoğu zaman eski hız limitini göstermeye devam ediyor.

Güvenlik riski ve ani tepkiler

Araştırma, hataların sadece sayısal değil, aynı zamanda tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini vurguluyor. Bazı araçlarda adaptif hız sabitleyici, yanlış algılanan hız limitine göre otomatik hızlanma veya yavaşlama yapabiliyor. Bu durum, sürücünün beklemediği ani hız değişimlerine yol açarak kaza riskini artırabiliyor. Özellikle yanlış limitlerin 100 mph (160 km/s) gibi gerçek dışı değerlere çıkması dikkat çekiyor.

Gelecekte ne değişecek?

Uzmanlar, sistemlerin daha güvenilir olması için hem kamera kalibrasyonunun hem de harita verilerinin gerçek zamanlı olarak geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ayrıca yazılım filtrelerinin yanlış hız verilerini engellemesi gerektiği ifade ediliyor.

Euro NCAP ise test standartlarını değiştirmeye hazırlanıyor. Yeni dönemde sistemler yalnızca kapalı pistlerde değil, gerçek trafik koşullarında da değerlendirilecek. Bu adımın, hız asistanlarının güvenilirliğini artırması bekleniyor.