18 aylık iş göremezlik süresinin dolmasıyla birlikte çalışanlar için yeni bir dönem başlıyor.

Bu noktadan sonra şirketin yükümlülükleri değişirken, çalışanın iş ve sosyal güvenlik durumu tamamen Sosyal Güvenlik Kurumu'nun kararına bağlı hale geliyor.

18 aylık sağlık raporunun ardından iş sözleşmesi sona ermiyor, ancak askıya alınıyor. Sürecin sonunda işe dönüş, kalıcı maluliyet kararı veya ek süre verilmesi gibi farklı senaryolar ortaya çıkabiliyor.

546. Günde İş Sözleşmesinde Ne Değişiyor?

545 günlük geçici iş göremezlik süresinin tamamlanmasının ardından 546. gün, çalışan açısından önemli bir dönüm noktası kabul ediliyor.

Şirket artık çalışan adına prim ödemeyi bırakıyor.

Bu aşamada iş sözleşmesi feshedilmiyor, ancak askıya alınıyor. Çalışan ile işveren arasındaki ilişki devam etse de, normal çalışma düzeni geçici olarak durdurulmuş oluyor. Bazı durumlarda işveren, çalışanın Sosyal Güvenlik kaydını sonlandırabilir ve kullanılmamış izin ücretlerini ödeyebilir. Bu durum zaman zaman işten çıkarılma ile karıştırılsa da, yalnızca azami rapor süresine ulaşıldığı için sözleşme feshedilemez. Bundan sonraki süreci ilgili sosyal güvenlik kurumu yönetir ve kişinin işe dönüp dönemeyeceğine ilişkin inceleme başlatılır.

Maaşı Kim Ödeyecek?

18 aylık süre dolana kadar çalışanlar genellikle ödemelerini işveren aracılığıyla alır. Ancak mali yük, sigorta kurumu veya ilgili fon tarafından karşılanır.

545 günün ardından ödeme sistemi değişir.

Bu tarihten sonra ödemeler doğrudan sosyal güvenlik kurumu veya ilgili sigorta kuruluşu tarafından yapılır. Ödeneğin miktarı değişmez ve çalışanın aldığı tutar, hesaplanan ücretinin yüzde 75'i olarak devam eder. Ancak bazı toplu sözleşmelerle sağlanan ek ödemeler sona erebilir. Ayrıca çalışan, sözleşmenin askıda kaldığı bu dönemde emeklilik, işsizlik veya diğer sosyal haklar için yeni prim günü kazanmamaya başlar. Uzmanlar, ödeme sürecinde gecikme yaşanmaması için doğrudan ödeme başvurusunun 18 aylık süre dolmadan önce yapılmasını tavsiye ediyor.

18 Ayın Ardından Verilebilecek Üç Karar

1. İşe dönüş kararı

Yetkili kurum kişinin çalışabilecek durumda olduğuna karar verirse, çalışan işine geri dönmek zorundadır. Karara itiraz edilebilir ancak itiraz, işe dönüş yükümlülüğünü otomatik olarak ortadan kaldırmaz. İşe başlanmaması durumunda disiplin süreci veya iş sözleşmesinin feshi gündeme gelebilir.

2. Kalıcı iş göremezlik kararı

Kişinin çalışma kapasitesini kalıcı olarak kaybettiğine karar verilmesi halinde farklı derecelerde maluliyet hakkı tanınabilir. Bu durumda iş sözleşmesi sona erer ve kişi emeklilik veya maluliyet aylığı kapsamına alınabilir.

3. İstisnai uzatma kararı

Bazı durumlarda sağlık durumunun iyileşme ihtimali bulunuyorsa rapor süresi altı ay daha uzatılabilir. Böylece toplam iş göremezlik süresi 730 güne, yani iki yıla kadar çıkabilir. Bu dönemde çalışan ödemelerini almaya devam eder ancak iş sözleşmesi askıda kalır ve yeni prim birikmez.

18 Ay Rapor Sonrasında İşten Çıkarılabilir Misiniz?

Sadece 18 ay boyunca sağlık raporu kullanmak tek başına işten çıkarılma nedeni değildir.

Ancak bazı istisnalar bulunuyor.

Çalışanın işe dönüş kararı almasına rağmen görevine başlamaması, iş sözleşmesinin feshedilmesine yol açabilir. Diğer bir senaryo ise kalıcı iş göremezlik başvurusunun reddedilmesine rağmen kişinin sağlık sorunları nedeniyle işini yapamayacak durumda olmasıdır. Böyle durumlarda işveren, çalışanın görevini yerine getirememesini gerekçe göstererek sözleşmeyi sonlandırabilir.

Karar Gecikirse Ne Yapılmalı?

Bazen inceleme süreci uzayabilir ve çalışan uzun süre belirsizlik içinde kalabilir.

Hak kaybı yaşamamak için bazı adımlar önemli.

İletişim bilgilerinin güncel olduğundan emin olun.

Dosyanızın durumunu düzenli olarak takip edin.

Güncel sağlık raporlarını ve tıbbi belgeleri saklayın.

Gerekli görülmesi halinde hukuki destek alın.

İşe Dönüş Kararına İtiraz Edilebilir Mi?

Evet. Çalışan, sağlık durumunun çalışmaya uygun olmadığını düşünüyorsa karara itiraz etme hakkına sahiptir.

Ancak başvuru sürelerine dikkat edilmesi gerekiyor.

Öncelikle belirlenen süre içinde kuruma itiraz başvurusu yapılmalıdır. Başvurunun reddedilmesi veya yanıt verilmemesi halinde konu iş mahkemesine taşınabilir. Bununla birlikte, mahkeme veya yetkili kurum tarafından farklı bir karar verilmediği sürece, itiraz sürecinde çalışanın işe dönme yükümlülüğü devam eder.

18 Ay Sonrası Kritik Bir Dönem

Uzmanlar, 18 aylık rapor süresinin dolmasının çalışanlar için en hassas dönemlerden biri olduğuna dikkat çekiyor.

Bilgi sahibi olmak ve süreci yakından takip etmek büyük önem taşıyor.

Hak kaybı yaşamamak için gerekli belgelerin hazırlanması, sağlık raporlarının güncel tutulması ve ödeme süreçlerinin önceden planlanması öneriliyor. Çünkü bu aşamada atılacak adımlar, hem ekonomik hem de mesleki geleceği doğrudan etkileyebiliyor.