15. yüzyılda yaşamış bir Çinli cerrahın aletlerinde bulunan kalıntılar, anestezi kullanımının bilinen en eski doğrudan kanıtını ortaya çıkardı.

600 Yıllık Cerrahi Aletlerde Şaşırtan Keşif

Çin'in Şian kentindeki Northwest Üniversitesi'nden araştırmacılar, 15. yüzyılda yaşamış bir cerraha ait tıbbi aletlerde anestezik bileşiklerin izlerini tespit etti. 1348-1411 yılları arasında Jiangsu eyaletinde yaşayan doktorun mezarından 1974 yılında çıkarılan cerrahi makas ve pensler, yakın zamanda gelişmiş bir lazer analizine tabi tutuldu. İncelemeler sonucunda, aletlerin üzerinde akonitin maddesine ait kalıntılar bulundu.

Akonitin: Hem İlaç Hem Zehir

Akonitin, halk arasında kurtboğan veya keşiş külahı olarak bilinen Aconitum bitki türleri tarafından üretilen bir bileşik. Bu bitkiler, antik Çin tıbbında kullanılan birçok reçetede önemli bir yere sahipti. Söz konusu bileşik, sinir hücrelerinin zarındaki sodyum kanallarıyla etkileşime giriyor. Uygun dozlarda kullanıldığında uyuşturucu ve ağrı kesici etki gösterirken, yüksek miktarlarda son derece zehirli olabiliyor.

Ming Hanedanı Döneminde Zehri Azaltma Yöntemleri

Araştırmaya göre Ming Hanedanı dönemindeki hekimler, akonitinin toksik etkilerini azaltmak için çeşitli yöntemler geliştirmişti.

Kayıtlarda yer alan uygulamalar arasında bitkinin "erkek çocukların idrarıyla işlenmesi, siyah soya fasulyesi kaynatısında bekletilmesi, sirke ile kaynatılması, maş fasulyesiyle detoks edilmesi ve yumrularının dış kabuğunun soyulması" gibi işlemler bulunuyor.

Anestezi Tarihine Işık Tutan Kanıt

Araştırmada yer almayan, Avustralya'daki Griffith Üniversitesi'nden bilim insanı Carney Matheson, bulguların anestezik maddelerin kullanımına ilişkin en eski doğrudan kanıt olduğunu belirtti. Matheson'a göre kalıntıların özellikle makasların kesici bölümlerinde ve penslerin uç kısımlarında yoğunlaşması, bu maddelerin aletlere tesadüfen bulaşmış olma ihtimalini oldukça düşük kılıyor. Bu keşif, cerrahi müdahalelerde ağrı kontrolü ve anestezi uygulamalarının sanılandan çok daha eski bir geçmişe sahip olabileceğini gösteriyor.