NASA, insanlığı yeniden Ay yüzeyine taşımayı hedefleyen Artemis programında önemli bir adım daha attı.

ABD uzay ajansı, bir sonraki Artemis görevinin mürettebatını açıklayarak 2028’de planlanan Ay inişi öncesindeki son kritik test sürecini başlattı.

Görev kapsamında üç Amerikalı ve bir İtalyan astronot, Orion uzay aracıyla Dünya yörüngesine çıkarak Ay’a iniş için geliştirilen yeni nesil araçları test edecek.

Dört astronot görevde yer alacak

NASA Başkanı Jared Isaacman, görevde görev alacak isimlerin Andre Douglas, Frank Rubio, Randy Bresnik ve İtalyan astronot Luca Parmitano olduğunu duyurdu.

Astronotların 2027 yılının sonlarına doğru Orion uzay aracıyla Dünya yörüngesine gönderilmesi planlanıyor. Mürettebat burada, Elon Musk’ın SpaceX şirketi ile Jeff Bezos’un Blue Origin şirketi tarafından geliştirilen Ay iniş araçlarıyla buluşacak.

Her ne kadar Artemis-3 görevi Ay’a yaklaşmayacak olsa da, 2028’de gerçekleştirilmesi hedeflenen insanlı Ay inişi öncesindeki son büyük test olarak görülüyor.

Çin ile uzay yarışında kritik rol

Görev, yalnızca teknik açıdan değil, jeopolitik açıdan da büyük önem taşıyor.

ABD, Ay’a insan gönderme konusunda yeniden liderliği elde etmeyi hedeflerken, Çin de kendi insanlı Ay inişini 2030 yılına kadar gerçekleştirmeyi planlıyor. Bu nedenle Artemis-3 görevi, Washington’ın Ay programındaki takvimini koruyabilmesi açısından kritik bir aşama olarak değerlendiriliyor.

NASA Artemis Programı yöneticilerinden Jeremy Parsons, görevin son derece karmaşık bir operasyon olacağını belirterek kısa süre içinde dünyanın en güçlü üç roketinin kullanılacağı yoğun bir fırlatma sürecinin gerçekleştirileceğini ifade etti.

İlk kez bir Avrupalı Orion’un pilotu olacak

Görevin komutanlığını, daha önce test pilotluğu yapan ve üç uzay görevine katılan 58 yaşındaki Randy Bresnik üstlenecek. 49 yaşındaki İtalyan astronot Luca Parmitano ise tarihe geçecek bir göreve hazırlanıyor. Parmitano, Orion uzay aracında görev alan ilk Avrupalı astronot olacak ve uçuş sırasında pilot olarak görev yapacak. Daha önce iki kez Uluslararası Uzay İstasyonu’na giden Parmitano’nun göreve seçilmesi, Avrupa’nın Artemis programındaki varlığının devam ettiğine dair önemli bir işaret olarak görülüyor.

Artemis programındaki değişim dikkat çekiyor

NASA Başkanı Jared Isaacman’ın programda yaptığı değişiklikler son dönemde tartışmalara neden olmuştu.

Isaacman, Avrupa’nın önemli katkılar sunduğu Lunar Gateway adlı Ay yörüngesi istasyonu projesinden vazgeçerek önceliği doğrudan Ay yüzeyinde bir üs kurulmasına vermişti. Buna rağmen Parmitano’nun mürettebata dahil edilmesi, Avrupa ile iş birliğinin tamamen sona ermediğini gösteren bir gelişme olarak yorumlandı. Öte yandan yalnızca erkeklerden oluşan mürettebatın seçilmesi bazı çevrelerin eleştirilerine neden oldu. Son yıllarda NASA, insanlı görevlerde daha çeşitli ekipler oluşturmaya özen gösteriyordu.

Başarı, iki özel şirketin performansına bağlıdır

Artemis-3 görevinin başarılı olabilmesi için SpaceX’in geliştirdiği Starship HLS ile Blue Origin’in Blue Moon iniş araçlarının zamanında hazır olması gerekiyor. Ancak Blue Origin’in çalışmaları son dönemde yaşanan bir kaza nedeniyle sekteye uğradı. Şirketin New Glenn roketi mayıs ayı sonunda meydana gelen bir patlamada hasar gördü ve firmanın tek fırlatma sahasında ciddi zarar oluştu. Buna rağmen Jeremy Parsons, New Glenn’in Artemis-3 görevi için zamanında hazır hale getirileceğine inandığını belirtti.

Artemis-2 önemli bir rekor kırmıştı

Programın bir önceki aşaması olan Artemis-2 görevi, 2026 yılının nisan ayında gerçekleştirildi. Üç Amerikalı ve bir Kanadalı astronottan oluşan mürettebat, Orion uzay aracıyla Ay’ın çevresinde dolaşarak Dünya’ya geri döndü. Görev sırasında ekip, insanlık tarihinde Dünya’dan en uzak noktaya ulaşan astronotlar olarak yeni bir rekora imza attı. Artemis-3 görevinin başarılı olması halinde NASA, yarım yüzyılı aşkın bir aradan sonra yeniden insanları Ay yüzeyine indirme hedefine bir adım daha yaklaşmış olacak.