Bilim insanları, dinozorların da aralarında bulunduğu birçok canlı türünün yok olmasına neden olan Chicxulub asteroidinin ardından oluşan dev kraterin sanılandan çok daha uzun süre sıcak kaldığını ortaya koydu.

Yeni araştırmaya göre, yaklaşık 66 milyon yıl önce meydana gelen çarpışmanın oluşturduğu kraterin tamamen soğuması en az 8 milyon yıl sürdü.

Bu süreçte kraterin altında geniş bir hidrotermal sistem gelişti ve mikroorganizmalar için elverişli bir yaşam alanı oluştu.

Yeryüzündeki yaşamın büyük bölümü yok olmuştu

Yaklaşık 10 ila 15 kilometre çapındaki asteroid, günümüzde Meksika’daki Yucatán Yarımadası yakınlarında Dünya’ya çarptı. Çarpışma sonucunda yaklaşık 180 kilometre genişliğinde bir krater meydana geldi. Bu olay, Kretase-Paleojen (K-Pg) kitlesel yok oluşuna yol açarak gezegendeki türlerin yaklaşık dörtte üçünün ortadan kalkmasına neden oldu. Uçamayan dinozorlar da bu felaket sırasında yok olan canlılar arasında yer aldı.

Deniz tabanının bir kilometre altından örnekler alındı

Araştırma, Glasgow Üniversitesi'nden Annemarie Pickersgill ve çalışma arkadaşlarının 2016 yılında gerçekleştirilen 364 numaralı okyanus keşif seferinde topladığı örneklere dayanıyor.

Bilim insanları, bugün büyük bölümü Meksika Körfezi'nin suları altında bulunan kraterde deniz tabanının yaklaşık bir kilometre altına kadar sondaj yaptı. Elde edilen veriler sayesinde araştırmacılar, daha önce çarpışmanın hemen sonrasındaki süreçleri yeniden oluşturmayı başarmıştı.

Soğuma süresi tahmin edilenden dört kat uzun çıktı

Araştırmacılar bu kez, çarpışmanın ardından oluşan hidrotermal sistemlerin ne kadar süre aktif kaldığını belirlemeye çalıştı. Asteroid çarpması sırasında yaklaşık 10 bin kilometreküplük kayaç erimişti. Önceki çalışmalar, kilometrelerce derinliğe ulaşan hidrotermal sistemin yaklaşık 2 milyon yılda soğuduğunu öne sürüyordu. Ancak Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan yeni araştırma, bu sürenin gerçekte yaklaşık dört kat daha uzun olduğunu gösterdi.

Mikrobiyal yaşam için uzun süreli bir sığınak oluştu

Annemarie Pickersgill, yaptıkları yaş analizlerinde çarpışmadan sonraki yaklaşık 8 milyon yıllık döneme ait izlere ulaştıklarını belirtti. Bu bulgu, Chicxulub yapısının bazı bölgelerinde hidrotermal sistemlerin asteroid çarpmasından milyonlarca yıl sonra bile aktif kaldığını ortaya koyuyor.

Sıcak su ve minerallerle beslenen bu ortamlar, yer altında geniş mikrobiyal toplulukların gelişmesine olanak sağlamış olabilir. Araştırmacılar, bu sistemlerin yaşamın yeniden şekillenmesinde önemli bir rol oynamış olabileceğini düşünüyor.

Büyük çarpışmalar yalnızca yıkım getirmiyor

Çalışmayı değerlendiren Avustralyalı jeolog Chris Kirkland, sonuçların büyük asteroid çarpışmalarının yalnızca yıkıcı etkiler yaratmadığını gösterdiğini söyledi. Kirkland'a göre bu tür olaylar, yüzeyde büyük felaketlere neden olsa da yer altında tamamen yeni ekosistemlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabiliyor. Araştırma, Dünya tarihindeki en büyük kitlesel yok oluşlardan birine yol açan Chicxulub çarpmasının, aynı zamanda milyonlarca yıl boyunca yaşamı destekleyen benzersiz bir yer altı dünyası oluşturduğunu ortaya koyuyor.