Avustralya’nın simgesi haline gelen koalaların, insanlar tarafından yoğun şekilde etkilenmeye başlamalarından çok önce ciddi bir nüfus krizi yaşadığı ortaya çıktı.

Molecular Biology and Evolution dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, bugün tehlike altındaki türler arasında yer alan koalaların yaklaşık 100 bin yıl önce neredeyse tamamen yok olduğunu gösteriyor.

457 Koalanın Genomu İncelendi

Araştırmayı yürüten Avustralyalı ve Amerikalı bilim insanları, günümüzde yaşayan 457 koalanın genomunu analiz etti. Çalışmada, nesiller boyunca meydana gelen genetik değişimler incelendi ve türün kendine özgü mutasyon oranı belirlendi.

Bilim insanları, dört farklı ebeveyn-yavru grubunun genom dizilimlerini karşılaştırarak koalalara ait genetik değişim hızını hesapladı. Bu sayede türün geçmişteki nüfus hareketleri daha doğru şekilde yeniden oluşturulabildi.

İnsanlardan Önce Gelen Büyük Çöküş

Önceki bilimsel çalışmalar, koala nüfuslarının gerilemeye başlamasını yaklaşık 65 bin yıl önce Avustralya’ya ulaşan Homo sapiens ile ilişkilendiriyordu. Ancak bu değerlendirmeler, koalalara ait doğrudan genetik veriler yerine diğer keseli memelilerin ve bazı farklı türlerin genomlarından elde edilen tahminlere dayanıyordu.

Yeni araştırma ise koalaların çok daha önce, yaklaşık 100 bin yıl önce başlayan büyük bir nüfus daralması yaşadığını ortaya koyuyor. Bu süreçte tür, genetik çeşitliliğini büyük ölçüde kaybederek yok olmanın eşiğine geldi.

İklim Değişikliği Türü Parçaladı

Araştırmacılar, bu dramatik düşüşün temel nedeninin geç Pleistosen dönemindeki çevresel değişimler olduğunu belirtiyor. Tektonik hareketler ve iklimde yaşanan büyük dönüşümler, Avustralya’daki orman ekosistemlerini ciddi şekilde etkiledi.

Kuraklaşma ve çölleşme süreçleri, koala popülasyonlarını doğu ve batı olmak üzere iki ayrı gruba ayırdı. Batıdaki grup zamanla tamamen yok olurken, doğudaki popülasyon hayatta kalmayı başardı.

Yaklaşık 16 bin 500 yıl önce başlayan dönemde doğudaki koalalar beş farklı alt türe ayrıldı ve varlıklarını sürdürdü.

İklim İyileşti, İnsan Baskısı Başladı

Bilim insanlarına göre yaklaşık 100 bin yıl önce başlayan nüfus daralması, iklim koşullarının daha istikrarlı hale gelmesiyle sona erdi. Ancak koalalar rahat nefes alamadan yeni tehditlerle karşı karşıya kaldı. İlk insanların kıtaya ulaşması ve özellikle son birkaç yüzyılda hızlanan yerleşim faaliyetleri, türü yeniden yok oluş tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı.

Koruma Çalışmaları İçin Yeni Bir Araç

Araştırmacılar, belirlenen yeni mutasyon oranının yalnızca koalaların geçmişini anlamak için değil, günümüzdeki koruma çalışmalarını geliştirmek için de önemli olduğunu vurguluyor.

Elde edilen veriler, farklı bölgelerdeki koala popülasyonlarının neden bazı alanlarda azalırken bazı bölgelerde büyüdüğünü anlamaya yardımcı olabilir. Özellikle Queensland ve Yeni Güney Galler'deki koruma alanlarında görülen farklı nüfus eğilimlerinin açıklanmasında bu genetik bilgiler önemli rol oynayabilir.

Koalaların geçmişte atlattığı büyük krizler, türün dayanıklılığını gösterse de uzmanlar günümüzdeki tehditlerin hâlâ ciddi boyutlarda olduğuna dikkat çekiyor.