Patates, ev bahçelerinde yetiştirilmesi en kolay sebzelerden biri olarak kabul ediliyor.

Çiçek tohumları yerine "tohumluk patates" adı verilen yumrular kullanılarak çoğaltılıyor.

Bu yöntem sayesinde yeni bitkiler, ana patatesin genetik özelliklerini tamamen taşıyor. Patatesler genellikle ekimden 60 ila 90 gün sonra hasat edilebiliyor. Bu nedenle ilkbaharın başları ekim için en uygun dönem olarak görülüyor.

Patates ne zaman ekilmeli?

Patatesler güneşli alanları seviyor ve son don tarihinden yaklaşık iki ila dört hafta önce toprağa dikilebiliyor. Toprak sıcaklığının en az 7 dereceye ulaşmış olması gerekiyor. Daha soğuk topraklarda gelişim yavaşlıyor ve çürüme riski artıyor. Çok soğuk veya aşırı ıslak toprağa ekim yapılması tavsiye edilmiyor. Uygun iklim bölgelerinde 15 Haziran'a kadar ikinci bir ekim de yapılabiliyor.

Toprak seçimi büyük önem taşıyor

Patatesler gevşek, hafif ve iyi drenaj sağlayan topraklarda en iyi sonucu veriyor. İdeal pH değeri 6 ile 6,5 arasında değişiyor. Ancak patates bitkisi genel olarak dayanıklı olduğu için farklı toprak koşullarına da uyum sağlayabiliyor. Aynı alana her yıl patates ekilmemesi öneriliyor. Toprakta kalan hastalık etmenleri sonraki ürünleri olumsuz etkileyebiliyor.

Doğru tohumluk patates nasıl seçilir?

Uzmanlar marketten alınan patateslerin tohumluk olarak kullanılmasını önermiyor. Çünkü birçok ticari patates, filizlenmesini önleyen özel maddelerle işlem görüyor. Sertifikalı ve hastalıksız tohumluk patatesler tercih edilmelidir. Yumuşamış, çürümüş, çatlamış veya zarar görmüş yumrular ekim için uygun kabul edilmiyor.

Filizlendirme işlemi gerekli mi?

Patatesler doğrudan ekilebilse de birçok bahçıvan ön filizlendirme yöntemini tercih ediyor. Bu işlem sırasında patatesler 2 ila 4 hafta boyunca aydınlık ve serin bir ortamda bekletiliyor. Filizlendirme daha erken ve genellikle daha verimli hasat sağlayabiliyor. Patatesler yumurta kolisi, tepsi veya kutulara gözleri yukarı bakacak şekilde yerleştiriliyor.

Patatesler kesilebilir mi?

Büyük tohumluk patateslerin tamamını dikmek şart değil. Her parçada en az bir göz bulunacak şekilde kesilerek kullanılabiliyor. Kesim işlemi ekimden yaklaşık iki gün önce yapılmalı ve kesilen yüzeylerin kurumasına izin verilmelidir. Bu yöntem çürüme riskini azaltıyor. Pinpon topundan daha küçük patatesler ise bütün halde ekilebiliyor.

Ekim işlemi nasıl yapılır?

Filizler yaklaşık 1 ila 2,5 santimetre uzunluğa ulaştığında ekim zamanı geliyor. Filizlerin zarar görmemesine dikkat edilerek patatesler toprağa yerleştiriliyor. Kesilmiş parçalar kullanılıyorsa kesik yüzey aşağı bakacak şekilde dikiliyor.

Sıra halinde ekim daha verimli sonuç veriyor

Patatesler en iyi sonucu sıralı ekimde veriyor. Yaklaşık 15 ila 20 santimetre derinliğinde hendekler açılıyor ve tohumluk patatesler 30 ila 40 santimetre aralıklarla yerleştiriliyor. Sıralar arasında ise yaklaşık 90 santimetre boşluk bırakılması öneriliyor. Bitkiler büyüdükçe gövdelerin etrafına toprak yığılması gerekiyor. Bu işlem yumruların güneş ışığına maruz kalmasını önlüyor.

Sulama dönemi kritik önem taşıyor

Patatesler özellikle çiçeklenme döneminde düzenli suya ihtiyaç duyuyor. Çiçeklerin ortaya çıktığı dönemde toprak altında yenilebilir yumrular oluşmaya başlıyor. Haftalık 2,5 ila 5 santimetre su verilmesi tavsiye ediliyor. Ancak yaprakların sürekli ıslak kalmamasına dikkat edilmelidir.

Hasat zamanı nasıl anlaşılır?

Yapraklar sararmaya başladığında sulama kesiliyor ve yumruların kabuklarının sertleşmesi bekleniyor. Yeni patatesler, çiçeklenmenin sona ermesinden yaklaşık iki ila üç hafta sonra toplanabiliyor. Depolanacak patatesler için ise yaprakların tamamen kurumasından sonra iki ila üç hafta daha beklenmesi öneriliyor. Hasat edilen patatesler yıkanmadan birkaç gün kurutulmalıdır. Bu işlem depolama süresini uzatıyor.

Daha fazla ürün almak için ipuçları

Filizlendirme zorunlu olmasa da hasadı hızlandırabiliyor. Her tohumluk parçada daha fazla göz bulunması daha fazla patates anlamına geliyor. Ancak daha az gözlü parçalar genellikle daha iri patatesler üretiyor. Bir kilogram tohumluk patatesten ortalama 10 kilogram civarında ürün elde edilebiliyor. Bahçesinde fare sorunu yaşayanlar için saksı ve yetiştirme torbaları iyi bir alternatif oluşturuyor.

Hastalık ve zararlılardan nasıl korunmalı?

Patatesler mantar hastalıklarına ve bazı zararlılara karşı hassas olabiliyor. Sabah saatlerinde sulama yapmak, toprağın gün içinde kurumasını sağlayarak salyangoz riskini azaltıyor. Dayanıklı çeşitlerin tercih edilmesi ve ekim alanlarının düzenli değiştirilmesi de önemli koruma yöntemleri arasında bulunuyor.

Hastalıklı yapraklar görüldüğünde hemen uzaklaştırılmalı ve sulama sırasında yapraklar mümkün olduğunca kuru tutulmalıdır. Malç kullanımı da hem yabancı otları azaltıyor hem de toprağın nem dengesini korumaya yardımcı oluyor.