Rüzgarın Gücü

· Bilim Ekibi
Rüzgar enerjisi, geleceğin enerji kaynakları arasında öne çıkıyor.
Rüzgar türbinlerinin boyutları her geçen gün büyüyor, maliyetler düşüyor ve dünya genelinde enerji arzına daha fazla katkı sağlanıyor.
163 uzmanın katıldığı bir araştırma, türbin boylarının giderek büyüdüğünü ortaya koyuyor.
Bugün Hangi Rüzgar Esiyor?
Rüzgar, Dünya’daki doğal bir olaydır ve temel nedeni güneş ışığıdır. Güneş, yeryüzünü ısıtır; bu da üzerindeki havanın genişlemesine ve yükselmesine yol açar. Sıcak hava yükseldikçe, yerine daha soğuk hava yatay olarak hareket eder. Yükselen hava soğudukça yoğunlaşır ve tekrar aşağı iner. Dünya yüzeyinin eşit olmayan şekilde ısınması, havanın hareket etmesine ve rüzgar oluşmasına neden olur.
Bilimsel olarak “bugün hangi rüzgar esiyor?” veya “rüzgar bugün güçlü” gibi ifadeler, yön, hız ve şiddet açısından tanımlanır.
Rüzgar hızı: Havanın birim zamanda yatay olarak aldığı mesafeyi ifade eder.
Rüzgar şiddeti: Beaufort ölçeği ile 0’dan 12’ye kadar 13 seviyede sınıflandırılır.
Rüzgar yönü: Rüzgarın geldiği yönü gösterir; örneğin, kuzey rüzgarı kuzeyden güneye eser. Genellikle sekiz ana yön kullanılır: kuzey, kuzeydoğu, doğu, güneydoğu, güney, güneybatı, batı ve kuzeybatı.
İnsanların Rüzgarı Kullanma Tarihi
İnsanların rüzgar enerjisini kullanma geçmişi antik çağlara kadar uzanır.
- M.Ö. 2. yüzyılda eski Persler, tahıl öğütmek için dikey eksenli yel değirmenleri kullanıyordu.
- 10. yüzyılda su pompalamak için yel değirmenlerinden yararlanıldı.
- 11. yüzyılda yel değirmenleri Orta Doğu’da yaygın hale geldi.
Rüzgar değirmenleri 13. yüzyılda Avrupa’ya geldi ve 14. yüzyılda vazgeçilmez oldu. Hollanda’da ilk başta göl ve bataklıkları kurutmak için kullanılırken, daha sonra yağ presleme ve odun kesme işlemlerinde de kullanılmaya başlandı.
Modern Rüzgar Enerjisi ve ABD Örneği
ABD, 1974 yılında federal rüzgar enerji programlarını başlattı. Bu programların amacı:
- Ulusal rüzgar kaynaklarını değerlendirmek
- Rüzgar enerjisi gelişiminin sosyal ve çevresel etkilerini incelemek
- Türbin performansını artırmak ve maliyetleri düşürmek
Araştırmalar, 100 kW’dan küçük türbinlerden tarım ve diğer kullanıcılar için, megavat ölçeğinde türbinlerden ise endüstri ve elektrik şirketleri için faydalanmayı amaçladı. Günümüzde ABD, kurulu rüzgar türbini kapasitesi en yüksek ülke konumunda ve toplam kapasite 20.000 MW’ı geçti. Yıllık büyüme oranı %10 olarak devam ediyor.
Hawaii’de kurulan dünyanın en büyük modern rüzgar türbini, 97,5 metre çapında kanatlara ve 144 ton ağırlığa sahip. Türbin kanatlarının açısı ve türbinin çalışması bilgisayar kontrollü. Yıllık üretimi 10 milyon kWh civarında. ABD Enerji Bakanlığı verilerine göre, 1990 yılında ABD’de rüzgar enerjisi, toplam elektrik üretiminin %1’ini karşılıyordu.
Rüzgar Enerjisinde Teknolojik İlerlemeler
Son yirmi yılda önemli teknolojik gelişmeler yaşandı.
Rüzgar enerjisi:
- Yakıt gerektirmeyen
- Radyasyon yaymayan
- Hava kirliliğine katkıda bulunmayan temiz bir enerji kaynağıdır
Bu özellikleriyle rüzgar enerjisi, hem üretim hem de evsel enerji ihtiyaçları için sürdürülebilir bir çözüm sunuyor. Modern türbinler, verimlilik, dayanıklılık ve enerji üretim kapasitesi açısından sürekli geliştiriliyor ve giderek daha büyük ölçekli projelerde kullanılıyor.
Rüzgar enerjisi, hem çevreye zarar vermeyen hem de uzun vadede ekonomik bir enerji kaynağı olarak, geleceğin enerji çözümleri arasında en kritik seçeneklerden biri hâline gelmiştir.